Ο ΜΙΝΑΡΕΣ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ

Μόλις ο άνθρωπος συνειδητοποίησε τη θεμελιακή αλήθεια του θανάτου, αντιπαράθεσε τον πόθο για την αιωνιότητα, το μόνο τρόπο υπέρβασης των χρονικών ορίων της ύπαρξης του. Tα αρχιτεκτονήματα που επιδίωξε να δημιουργήσει είναι τα σύμβολα των πράξεων που συνδέονται με την αρχέγονη τάση για την αιωνιότητα και είναι τα πλέον σίγουρα και επίμονα αποθέματα της πολιτιστικής πορείας του ανθρώπου πάνω στη γη. H έννοια της διατήρησής τους, ενάντια στη φθορά του χρόνου έχει αποκτήσει σήμερα μια καίρια σημασία.

Πρώτα πρέπει να κατανοήσομε την έννοια του μνημείου και την διάσταση του ως πηγή γνώσης. Επίσης πρέπει να κατανοήσομε ότι τα αρχαιολογικά, ιστορικά, λαογραφικά, αρχιτεκτονικά μνημεία, αποτελούν κοινωνικό αγαθό.

Η διατήρηση της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς είναι μια πολυσύνθετη και πολύπλευρη διαδικασία και δεν περιορίζεται μόνο στην έκφραση μιας απλής ευχής, μιας θέλησης, ενός νόμου. Είναι θέμα αφομοίωσης του ζωντανού ιστορικού χώρου από μια ολοκληρωμένη κοινωνία που είναι χρήστης του.

Το Ρέθυμνο διαθέτει συγκεκριμένα (όχι πολλά) αρχιτεκτονήματα - μνημεία που έφτιαξαν οι παλαιότεροι κάτοικοί του, διψώντας να αφήσουν τα αποτυπώματά τους στην αιωνιότητα. Ένα από αυτά είναι το μνημείο «Νερατζέ», με το βασικό κτίριο - τέμενος και τον επιβλητικό μιναρέ στο πλάι.

Ο μιναρές της Νερατζέ είναι ο υψηλότερος και μεγαλοπρεπέστερος του Ρεθύμνου. Το αρχικό του ύψος ήταν 35 μ. Είναι εξ ολοκλήρου κατασκευασμένος με πέτρες Αλφάς. Στηρίζεται σε μια πολυγωνική βάση και απ’ αυτή «φύεται» ο κορμός του μιναρέ με ισόδομες λίθους με κάθετες ραβδώσεις που εντείνουν το ύψος του. Αυτές οι ραβδώσεις φτάνουν μέχρι τον πρώτο κυκλικό εξώστη με το διακοσμητικό προστατευτικό κιγκλίδωμα. Από κει και πάνω ο μιναρέ συνεχίζεται με νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία, πεσσίσκους με στέψεις και επιστήλιο, που στηρίζουν αισθητικά τον πολυγωνικής μορφής δεύτερο εξώστη, ο οποίος έχει διαφορετικό κιγκλίδωμα. Η πολυγωνική μορφή του μιναρέ συνεχίζεται και από κει και πάνω, με μικρότερη βέβαια διάμετρο, για να καταλήξει η στέψη του σε μορφή πολυεδρικής πυραμίδας.

Τις τελευταίες δεκαετίες καμιά αναστηλωτική ενέργεια δεν έγινε στον μιναρέ της Νερατζές, με αποτέλεσμα το μνημείο να υποστεί ανεπανόρθωτες βλάβες. Στις αρχές του 2005, τοποθετήθηκε εντυπωσιακή σε όγκο σκαλωσιά περιμετρικά του μιναρέ κυρίως για στήριξη. Η σκαλωσιά αυτή έσωσε, κυριολεκτικά, το μιναρέ από το σεισμό των 6,9 R που έγινε τον Ιανουάριο του 2006. Μελέτη για αποκατάσταση δεν υπάρχει καμιά.

Τα ερωτήματα μπαίνουν από μόνα τους: Τι θα γίνει με το μνημείο αυτό; Πόσα χρόνια ακόμη θα πρέπει το Ρέθυμνο να περιμένει; Πως θα δικαιολογήσομε την αδράνεια στους ξένους επισκέπτες; Ποια είναι η ευθύνη του καθενός από μας; Ποια είναι η θέση του Υπουργείου Πολιτισμού; Ποια είναι η θέση της Περιφέρειας Κρήτης; Ποια είναι η άποψη των παραγόντων του Ρεθεμνιώτικου Τουρισμού; Οι βουλευτές μας, δεν θα πρέπει να κάνουν ενέργειες ή ακόμη και να φέρουν το θέμα στη Βουλή; Τι θα κάνουν οι Ρεθεμνιώτες ενεργοί πολίτες;

CHORUS 87 - ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΦΟΡΤΩΜΕΝΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ

CHORUS 87: Πρόκειται για τη συνέχεια της Παιδικής Χορωδίας του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ του έτους 1987 της οποίας τα μέλη ξανάσμιξαν με οδηγό τις αναμνήσεις, την αγάπη για το χορωδιακό τραγούδι και τις κοινωνικές του προεκτάσεις. Τη CHORUS 87 διευθύνει (όπως και τον παλιό καιρό) ο κ. Γιάννης Μεντζελόπουλος.

ΕΛΕΓΕΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΗ

Πέρασαν, έφυγαν για πάντα
εκείνα τα χρόνια
σαν καραβάκια λευκά στον ορίζοντα
χρόνια υπόκωφα
ανώφελοι, ανώδυνοι μήνες με γλεντοκόπι και χάχανα
στα καφενεία
παρέα με καλοκαιρινά φεγγάρια
στην ακρογιαλιά…
παρέα με παιδιά
που έπαιζαν ανέμελα στα ρηχά νερά
σε άσκοπες ακατάληπτες επαναλήψειςΟύτε μια λέξη
ούτε καν υπαινιγμός
για την πόλη μου
που βαριανάσαινε
αγκομαχούσε, υπέφερε
ξαπλωμένη ανάσκελα
δίπλα στη θάλασσαΚι όμως αυτή η πόλη
είχε κάποτε γνωρίσει τη δόξα
έχουν να λένε για το παρελθόν της
-περασμένα μεγαλεία-
για τους σπουδαγμένους στοχαστικούς ανθρώπους της
ντοτόρους, σπετσιέρηδες, γραφιάδες και παραμυθάδεςΚι όμως η πόλη
είχε κάποτε γνωρίσει τη δόξα
στη Μεγάλη Ρούγα
στη συνοικία της Κουερίνας
στη γειτονιά Σολέρο
στο Ρολόι
στη Φορτέτζα
σήμερα μόνο αναμνήσεις
σήμερα ξαπλωμένη ανάσκελα
αναμνήσεις βενετσιάνικες
θρύλοι ευγενικών παλικαριών
και ντελικάτων κοριτσιών
ευαίσθητων
με αρχοντιά με μουσική και ποίηση αναθρεμμένων
πέρα για πέρα και συνεχώς ερωτευμένων
πλημμυρισμένων από λαχτάρα για γαλανή θάλασσα
και για ηλιοβασίλεμα πίσω απ’ τη Φορτέτζα
ονόματα όπως Φιορέντζα, Φραγκίσκος, Ανεζίνα, Τζώρτζης
αντιλαλούσαν στις γειτονιές

Σήμερα πεσμένη ανάσκελα
δίπλα σε πλαστικές σακούλες
πλάι σε ανθρώπους ακαλαίσθητους
η πόλη πεσμένη ανάσκελα
δίπλα στη θάλασσα – την παρηγοριά της -
φορώντας κάτι γκρίζα παλιομοδίτικα ρούχα
που την κάνουν να φαίνεται
πιο γερασμένη από ποτέ
οι δέλφινες δεν την προστατεύουν πια
η Ροκκαία Άρτεμις δεν τη θυμάται.

Πόλη ταπεινωμένη
απ’ τα ίδια τα παιδιά της
τα γεννημένα από τη σάρκα της
παιδιά που σφυρίζουν αδιάφορα
βαριεστημένα
ο Γιάννης ο Γιώργης ο Κωστής ο Σταύρος

δεν φταίνε αυτοί
τους έχουν αφήσει στο σκοτάδι
κανείς ποτέ δεν θέλησε να τους εξηγήσει
κανείς ποτέ δεν τους είπε την αλήθεια
ή τουλάχιστον όλη την αλήθεια

Ο Γιάννης ο Γιώργης ο Κωστής ο Σταύρος
τους γνωρίζω
τους συγχωρώ
ου γαρ οίδασι τι ποιούσι.

ΟΣΑ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΑΝΕΜΟΣ

- Πάλι τα ίδια και τα ίδια μου ξαναλές, φίλε. Τι ψάχνεις λοιπόν να βρεις; Δεν βαρέθηκες πια;

- Κάποιος θα υπάρχει πάντα να τα λέει, ιδιαίτερα σε καιρούς που ότι ειλικρινές και γνήσιο φαντάζει ενοχλητικό και παράδοξο. Η απαξίωση της πολιτικής από ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, η απάθεια των νέων μπροστά στην πολιτική, η κρίση αξιοπιστίας, η επικρατούσα αντίληψη πως όλα είναι στημένα και φαύλα, όλα αυτά δεν είναι τυχαία αλλά άσχημα νέα για την πολιτική μας ζωή.

- Κι εμένα τι μου τα λες αυτά; Tι με νοιάζει; Εγώ είμαι … ΠΑΣΟΚ!

- Εγώ θα τα λέω, και ούτε πρόκειται να σωπάσω δηλαδή. Τέτοιες συμπεριφορές θα γίνουν στο τέλος μοιραίες. Το τσαλάκωμα της κάθε ατομικής πορείας χωρίς καμιά συστολή, δεν μπορεί παρά να οδηγεί στην παρακμή του συνόλου. Χρειαζόμαστε ισχυρά αντίδοτα για τέτοιου είδους συμπεριφορές. Χρειαζόμαστε δίκαιους κανόνες.

- Εγώ δεν ξέρω. Ρώτα τους μεγάλους, τους πρωταγωνιστές.

- Λοιπόν; Τι λένε οι πρωταγωνιστές για όλα αυτά; Εάν εκείνοι αποδέχονται την κατάσταση με ένα «δε βαριέσαι, τι να κάνουμε», τότε εκείνοι να ξέρουν πως μας οδηγούν σε λάθος κατεύθυνση. Μας οδηγούν σε μια κοινωνία απαθή και ανάλγητη, ανερμάτιστη και αθωράκιστη, προς την κοινωνία του «ο θάνατός σου η ζωή μου».

-Σημασία φίλε μου έχει η ουσία, η καρέκλα. Τα υπόλοιπα είναι ρητορείες. Λόγια που τα παίρνει ο άνεμος.

-Δύσκολοι καιροί για ποιητές, μονολόγησα για μια ακόμη φορά. Πολύ καλή επικεφαλίδα!